Floc'h Loeiz Trizeg


Ton

1.Floc'hig ar roue a zo paket,
Abalamour d'eun taol n'eus graet.
Rekedak ta la ,
La ri la ri la ri la
.

Foyer Breton d'E.Souvestre 1844
2 Abalamour d'eun taol hardiz
Ema er vac'h grizh e Pariz.

3. Eno na wel na noz na deiz
Eur dornad plouzh evid gwele.

4.Ha bara segal evit boued,
Ha dour puñs evit e sec'hed.

5.Eno na zen deu d'e welet,
Med al logod hag ar ra'ed,

6.Al logod hag ar ra'ed du,
Deus ar re-se en deus didu.

II

7.Eñ lâre, dre doull an alc'houez,
Da Benfeunteunioù, er c'houlz-se:

8.- Yannig, te va brasañ mignon,
Selaou un tammig ac'hanon :

9.Kae d'ar maner bete ma c'hoar,
Ha lavar de'i em on war var,

10.War wir var da goll ma buhez,
Dre gemenn an aotrou ar roue :

11.Ma zeufe ma c'hoar bet' ennon
Konfort a refe d'am c'halon.-

12.Penfeunteunioù dal 'm' e glevas,
Etrezek Kemper e redas

13.Kant lev ha tregont zo, war dro,
Etre Pariz ha Bodinio

14.c'hoazh neus o graet, ar paotr Kernev,
E div noz hanter hag un deiz.

15.Pa eas tre er sal Bodinio,
Oa gouloù enni tro-war-dro ;

16.An itron a oa o koanio
Gant tudjentil vras eus ar vro.

17.Hag en he dorn un hanaf mar
Leun a win-ruz a wellañ barr.

18.- Floc'hig koant demeus a Gernev,
Peseurt keloù zo ganout-te,

19.Pa 'm out ker glas hag an askol,
Ken diflak hag un yourc'h war goll ?

20.- Ar c'heloù zo ganin, itron,
Lakay strafuilh en ho kalon,

21.Ho lakay da huanadañ
Hag ho taoulagad da ouelañ

22.Ho preurig paour a zo war var,
Mar zo bet biskoazh war zouar ,

23.War wir var da goll e vuhez,
Dre gemenn an Aotrou ar roue.

24.Ma yefec'h bet' ennañ, itron,
C'hui refe konfort d'e galon.-
25.Kement e oe bet strafuilhet
An itron gaezh, oc'h e glevet,

26.Kement e oe bet strafuilhet,
Ken e loskas an hanafed

27.Hag e stre'as gwin war an daol.
'Trou-Doue ! houmañ arouez fall !

28.- Buan ! paotred ar marchosi !
Buan ! daouzek marc'h ha deomp de'i !

29.Pa grefen unan e peb poz,
Me yelo da Bariz fenoz ;

30.Pa grefen unan e peb eur,
Fenoz ez in bete va breur.-

III

31.Floc'hig ar roue a lâre,
War ar c'hentañ daez pa bigne

32.- Ne ran forzh da begoulz mervel,
Pan'd divroet, pan'd diskoazell

33.Pan'd divroet, pan'd diskoazell,
Pan'd ur c'hoar 'm eus e Breizh-Izel.

34.Hi vo bep noz o c'hervel breur,
O c'hervel breurig e peb eur.-

35.Floc'hig ar roue a lâre,
War an eilved daez pa bigne :

36.- Me garfe, kent hag ar marv,
Klevet keloù demeus va bro

37.Klevet keloù demeus va c'hoar,
Va c'hoarig kaezh ; daoust hag hi oar ?

38.Floc'hig ar roue a lavare,
War leinig ar groug pa bigne

39.- Me glev ar ruioù o krenañ,
Gant heul va c'hoar o tont amañ !

40.Va c'hoar zo erru d'am welet,
En anv Doue ! gorto'et !-

41.Ar penn-arser, 'neus respontet
D'ar floc'hig, pa'n deus hen klevet :

42.- Kent ha ma vezo erruet,
C'hwi a vezo bet dibennet.-

43.Itron Bodinio a-neuze
Gant re Bariz a c'houlenne

44.- Petra foul zo 'touez ar wazed ;
Kement me zo 'touez ar merc'hed ?

45.- Loeiz Trizek, Loeiz an traitour
A laka dibenn ur floc'h paour.-

46.Oa ket ar ger peurlavaret
Evel m'he deus he breur gwelet ;

47.Gwelet he breur kaezh daoulinet,
E benn war ar c'hef-lazh soublet

48.Hag hi ha douch, en ur hopañ:
Va breur! va breur ! losket-han 'ta!

49.Losket-han ganin, arserien,
Me rey deoc'h kant skoed aour melen ;

50.Me rey deoc'h, evel un diner,
Daou c'hant mark argant Landreger.-

51.Gant ar groug dal' ma tigoue'as,
Penn he breur troc'het a goue'as,

52.Ken a strinkas gwad war he benn
Hag eñ ruias a-benn-da-benn.

IV

53.- Yec'hed deoc'h, roue ha rouanez,
Pa m'oc'h ho taou en ho palez.

54.Peseurt torfed en deus hen graet,
P'emañ bet ganeoc'h dibennet ?

55.- C'hoari kleze hep grad ar roue ;
Lazhañ kaerañ floc'h en devoe.

56.- Ar c'hleze na ziwenner ket
'Michañs, hep kaout abeg ebet.

57.- Abeg en deus bet, a dra sklaer,
Evel m'en deveus al lazher.

58.- Lazherien, aotrou, n'em omp ket,
Na denjentil Breizh kenneubet

59.Na denjentil gwirion ebet
Ar C'hallaoued, ne lâran ket;

60.Rak me oar a-walc'h, mab ar bleiz,
Gwell ganeoc'h kaout gwad eget reiñ.

61.- Sarret ho peg, va itron ger,
Mar 'peus c'hoant da zistroiñ d'ar gêr.

62.- Ne ran forzh chom pe mont en-dro,
O vezañ ma breur kaezh marv,

63.Be'añ droug gant roue a garo,
E abeg fell din, m'hen gouio !

64.- Mar gout e abeg a fell deoc'h
Selaouet ha me lâro deoc'h

65.Mont a reas da vuanekaat,
Ha klask trouz d'am floc'h en deus graet,

66.Ha kleze oc'h kleze timat,
O klevet al lavar anat,

67.Al lavar kozh, ar wirionez
«N'eus tud e Breizh, nemet moc'h-gouez »

68.- Mard eo hounnezh ur wirionez,
Ur wirionez-all ouzon-me

69.«Evitañ da vout roue bro C'hall,
Ned eo Loeiz med ur goaper fall. »

70.Hogen prestig e weli-te,
Ma wel pe wazh e wapez-te

71.Pa 'm bo disko'et, 'benn ur gaouad,
D'am broiz va lenn leun a wad,

72.A-benn neuze e ouezi reizh
Ma bez, e gwir, moc'h-gouez, e Breizh

V

73.Un div pe deir zun goude-se,
Ur c'hannadour a zegoueze,

74.'Zegoueze deus bro Normaned,
Gantañ lizherioù siellet,

75.Lizerioù siellet e ruz
Da reiñ d'ar roue fri-bras doc'htu ;

76.Ar roue pa en deus o lennet
Sellet ken du en deveus graet,

77.Sellet ken du evel ur c'hazh
'Vel ur c'hazh-gouez ti'het el las.

78.- Mallozh ruz ! m'am bije gouiet,
Ar Wiz na vize ket kuitet!

79.Ouzhpenn dek mil skoed a gollan,
Ha dek mil den war benn unan !-


Variantes tirées du premier carnet de collecte de La Villemarqué

P. 34

Pajik Bobinio


(1) Pajik ar roue zo prizonet
'Balamour un taolig en-eus graet.

(2) 'Balamour un taolig di-aviz,
Pajik ar roue zo e prizon e Pariz.

P. 35

(1) Pajik ar roue zo prizonet
Ha me-unan mar vijed gouiet.

a. - Me rankfe kavout ur mesajer
Da skrivañ din daou pe tri lizher
Da gas da Bariz a da Gemper.


(13) Hanter-kant ha tro-war-dro
A zo etre Pariz ha Bodinio

(14) M'am-eus o graet dre un nozvezh.
Ya, me n'on ket chomet e m' flas.

(15.1) Paz eo degouet e Bodinio
(16) Edont an dudjentil o koaniañ,
Ar bal hag an dañs o vont en-dro.

b. - Eurvat, eurvat, tud an ti-mañ,
Kenkoulz ...
Pelec'h ema markizez an ti-mañ?

- Setu ema du-se, d'he c'hambr
Ait-c'hwi d'he kavout mar 'peus c'hoant.

- Bonjour, bonjour, markizez an ti-mañ.
Setu ar lizherioù eus ho breurik koant. -

P. 36

Hag o zaol dezhi war he barlen
Ha hi gomañsas d'o lenn.

Ne oa ket dezhi 'vit o lenn mat
Gant an daeroù 'tont euz he daoulagat.


(28.2) - Stagit daouzek marc'h d'ma c'haros
(29.2) Ha me ya da Bariz, ha fenoz.

(29.1) Na pa grevfe unan peb eur
(30.1) Me 'meus arc'hant awalc'h vit he gober. -

(43.2) Tud a Bariz voa souezhet
Petra oa nevez erruet.

c. Markiz Boudinio 'tont e falez
Evit sikour buhez breurik kaes.


(53) - Eurvat, roue ha rouanez.
Setu me zo degouet 'n ho palez!

d. Mar roit-c'hwi din-me koñje va breur koant,
Na vañko deoc'h-c'hwi aour nag arc'hant. -

P. 121

Ne oa ket c'hoazh un eur sonet
Pa oa e marv oa signet.

- Ha moned d'am gambr ne hellan ket.

Mar dibennfec'h-c'hwi ma breurik koant,
Lakit e benn din war ur plad arc'hant.

Me he gaso ganin barzh ma c'hambr
Me a zello dezhañ p'am-bo c'hoant.

Me lako ma fried e m...
Lec'h biken roue lako e an... mui.


P. 34

Variante


(17) Ganti en he dorn un hanap
Deus ar win ruz a wellañ grap

(18)- Pajik yaouank,... Kerne
Pese keloù zo ganout-te?

(20) - Keloù...zo ganin, itron,
Ar c'heloù a gasan d'ar vro
A lako trist meurbet ho kalon.

(22) Ho preurik paour a zo war var.-

(26) Ar varkizez pe 'deus klevet
Laosket he hanap he-deus graet.

(27) Ar gwin zo kouezhet war an daol
Ken oa ruz an doal holl.

e. - Mil mallozh deoc'h en ho bezioù!
Mallozh deoc'h, tadoù ha mammoù!

N'ho-poa ket awalc'h a vadoù
E-barzh ar maner Bodinio.

Mallozh deoc'h, roue ha rouanez,
Ho-peus lazhet ma breurik kaez!

Mil mallozh deoc'h-c'hwi, Gallaoued!
...gant ar Vretoned!

Ma Doue, ho-pezet truez ouzhin!
Bodinio... a guitain.


FRANCAIS


a. - Il me faudrait avoir un messager
Qui écrive pour moi deux ou trois lettres
A porter à Paris et à Quimper


b. - Bonheur, bonheur aux gens de cette maison,
Aux...comme aux...
Où est la marquise en cette maison?
- La voilà là-bas dans sa chambre
Allez la trouver si vous désirez.
- Bonjour, bonjour, marquise de cette maison.
Voici des lettres de votre beau-frère. -
Et il les lui jette sur les genoux
Et elle commença à les lire.
Elle n'arrivait pas à les lire bien
A cause des larmes qui coulaient de ses yeux.


c. La marquise de Bodinio venant au palais
Pour sauver la vie de son pauvre frère.


d. Si vous me donnez la grâce de mon beau-frère,
Il ne vous manquera ni or ni argent. -
Il n'était pas encore une heure sonnée
Que sa mort était signée.
- Et aller dans ma chambre, je ne peux pas.
Si vous décapitez mon beau-frère
Placez sa tête sur un plat d'argent.
Je l'emporterai avec moi dans ma chambre
Je la regarderai quand j'en aurai envie.
Je mettrai mon époux en...
Là où jamais le roi ne mettra plus...


e. - Mille malédictions sur vous autres dans vos tombes!
Malédiction sur vous, pères et mères!
Qui n'aviez pas amassé assez de biens
Au manoir de Bodinio.
Malédiction sur vous, roi et reine,
Qui avez tué mon beau-frère!
Malédiction sur vous, les Français!
...par les Bretons!
Mon Dieu, ayez pitié de moi!
Je quitterai Bodinio.


ENGLISH


a. - I need a messenger
To write for me a couple of letters
And forward them to Paris and Quimper.


b. - Good day, good day, to all in this house,
...as well...
Where is the marchioness in this house?
- Here she is in her room
Come right in if you want to speak to her.
- Hello, hello, marchioness of this house.
Here are letters from from your brother-in-law. -
And he threw them on her lap
And the began to read them.
It was not a easy task
With her eyes overflowing with tears.


c. Marchioness Bodinio entering the palace
To save her brother-in-law's life.


d. If you grant me my brother-in-law's pardon,
You won't lack silver or gold. -
One o'clock had not yet rung
When the sentence of death was signed.
- I will not withdraw to my bedroom:
Now that you have beheaded my brother-in-law,
Put his head upon a silver plate
An I shall take it to my room
And consider it whenever I want.
I shall invite my husband...
Where the king nevermore will...


e. - A thousand curses on you in your graves!
A thousand curses on you, fathers and mothers
Who did not amass enough wealth
In Bodinio manor.
Curse on you, king and queen,
Who have killed my brother-in-law!
A thousand curses on you, French people!
...by the Bretons!
My God, have mercy on me!
Bodinio... I am leaving.



Erik a zanevell istor ar maner a Vodinio: klik amañ!

Galleg Saozneg